Sonbaharda depresyon ihtimali artıyor

Aslında hepimiz depresyonu ucundan kıyısından yaşıyoruz. Güncel ve siyasi olaylar, uğradığımız haksızlıklar, içimizi acıtıyor. Metropollerin etrafını sarmış timsahlar ruhumuzu kemiriyor.

Sonbaharda depresyon ihtimali artıyor

Bir de buna hazan mevsiminin etkisiyle seyreden karışık duygu durumumuz, kaygılarımız eklenince depresyon kapımızdan içeri giriveriyor.

Son­ba­har de­nin­ce ne­re­dey­se ço­ğu­muzun ak­lı­na ge­len ilk ke­li­me ‘hü­zü­n’ olu­yor. Za­ten gün­dem or­ta­da. Do­ğa­nın ta­ze­len­di­ği, ta­til­le­rin ya­pıl­dı­ğı, açık ha­va­da uzun sa­at­ler ge­çi­ri­len gü­neş­li gün­le­rin ar­dın­dan son­ba­ha­rın gel­me­siy­le bir­lik­te gün­düz­ler kı­sal­ma­ya, ha­va sı­cak­lı­ğı düş­me­ye ve yap­rak­lar dö­kül­me­ye de baş­la­yın­ca do­ğa­da­ki bu deği­şim he­pi­mi­zi et­ki­li­yor ve mev­sim­sel dep­res­yo­na da­ve­ti­ye çı­ka­rı­yor.

Mut­lu­luk hor­mo­nu­muz aza­lı­yor

Nö­ro­log Dr. Meh­met Ya­vuz do­ğa­da­ki de­ği­şi­min in­san­lar­da ya­rat­tı­ğı duy­gu­sal de­ği­şik­li­ği ba­kın na­sıl açık­lı­yor: “Vü­cu­dun bi­yo­lo­jik sa­ati­ni ve rit­mi­ni ayar­la­yan me­la­to­nin hor­mo­nu gü­neş ışın­la­rı azal­dı­ğın­da, ge­ce­ler uzun gün­düz­ler kı­sa oldu­ğun­da da­ha çok sal­gı­la­nır. Gün ışı­ğı azal­dık­ça be­yin­de yük­sek mik­tar­da üre­til­me­ye baş­la­yan me­la­to­nin hor­mo­nu insan vü­cu­dun­da ener­ji dü­şük­lü­ğü, yor­gun­luk ve is­tek­siz­li­ğe ne­den olu­yor.

Ay­rı­ca be­yin­de­ki kim­ya­sal mad­de­ler­den bi­ri­si olan se­ro­to­nin (mut­lu­luk) hor­mo­nu son­ba­har­da gü­neş ışın­la­rı­nın azal­ma­sı ne­de­niy­le dü­şer ve bu du­rum da dep­res­yo­na ne­den ola­bi­lir.

Ay­nı mev­sim­sel dep­res­yon kış ay­la­rın­da da gö­rü­lür. An­cak yaz mev­si­mi­nin he­men son­ra­sın­da ol­du­ğu için son­ba­har dep­res­yo­nu­na kış dep­res­yo­nun­dan da­ha sık rast­la­nır. Ener­ji dü­şük­lü­ğü ki­şi­nin gün­lük ha­ya­tı­nı sek­te­ye uğ­ratma­ya baş­la­dı­ğın­da mev­sim­sel dep­res­yon­dan bah­se­de­bi­li­riz.

Son­ba­har dep­res­yo­nu ka­dın­la­rı ya­ka­lı­yor

Son­ba­har dep­res­yo­nu sa­de­ce mev­sim­sel de­ği­şik­lik­ler­den kay­nak­lan­mı­yor. Ki­şi da­ha ön­ce dep­res­yon ya­şa­dıy­sa ya da ge­netik bir yat­kın­lık var­sa mev­sim­sel dep­res­yon ya­şa­ma ih­ti­ma­li de ar­tı­yor. Dep­re­sif duy­gu du­ru­mu, kay­gı ve en­di­şe genel­lik­le ka­dın­lar­da er­kek­le­re na­za­ran da­ha sık gö­rü­lü­yor. Bu ne­den­le son­ba­har dep­res­yo­nu­nun da ka­dın­lar­da da­ha sık gö­rül­dü­ğü­nü söy­le­ye­bi­li­riz.

Son­ba­har dep­res­yo­nu na­sıl be­lir­ti ve­ri­yor?

Has­ta­lık baş­la­dı­ğı za­man ki­şi gün bo­yu ken­di­ni mut­suz his­se­di­yor. Ener­ji­si dü­şü­yor, ha­re­ket­le­rin­de ya­vaş­la­ma, ki­lo kay­bı ya da ar­tı­şı, kon­san­tras­yon güç­lü­ğü, ka­ra­sız­lık, de­ğer­siz­lik ve suç­lu­luk his­si, cin­sel is­tek azal­ma­sı, uy­ku­suzluk ya da uy­ku ar­tı­şı gi­bi be­lir­ti­ler or­ta­ya çı­kı­yor.

İki yöntemle tedavi ediliyor

Son derece açık belirtileri nedeniyle depresyon çok kolay teşhis ediliyor. Tedavide ilaç ve psikoterapi yöntemleri kullanılabiliyor.

Ayrıca TMS tedavisi ile beyine şok manyetik uyarılar göndererek, beyinin hastalanmadan önceki sağlam durumuna dönmesini amaçlanıyor. TMS İlaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen hastalar için de çare olabiliyor. İlaçlara dirençli hastalarda çok etkili oluyor.

nın manyetik stimülasyonla düzeldiğine dair sayısız örnek var. TMS özellikle hamile ya da emzirme döneminde olan veya karaciğer, böbrek yetmezliği yaşayan, ilaç kullanması sakıncalı olan hastalarda da tercih ediliyor.

Önlem almak mümkün mü?

Bazı mevsimlerde kişinin performansı belirgin olarak düşüyor ve depresyon belirtileri ortaya çıkıyorsa önlem alınabilir” diyor Dr. Mehmet Yavuz ve o bilgileri paylaşıyor:

  • Havanın soğuk ya da serin olduğu günlerde dahi gün ışığından mümkün olduğunca faydalanın. Bulutlu günlerde bile gün içinde en az 20-30 dakika dışarıda olmak faydalı olur.
  • Spora vakit ayırın. Spor vücuttaki stresi atmanıza yardımcı olur, metobolizmayı hızlandırır, enerjinizi arttırır.
  • Çok uyumayın, kendinizi erken kalkmaya teşvik edin.
  • Karbonhidratlı ve şekerli gıdalardan uzak durun. Beyaz şeker kan şekerinizi hızla yükseltip düşürür, halsiz ve yorgun hissetmenize neden olur. Bu tip beslenme hataları depresyona çare olmadığı gibi durumu daha da ağırlaştırır.

    Sosyal yaşamınızı keyifli hale getirecek hobiler edinin.

  • Arkadaşlarınıza vakit ayırın. Sosyalleşmek sevdiğiniz insanlarla vakit geçirmek kendinizi iyi hissetmenizi sağlar.

Bir cevap yazın

Etiketler: