Kapalı alan korkusu klostrofobi

Ofis ortamı, sinema, metro, boğazı sıkan giysiler, kilitli kapılar…Kapalı alan korkusu olanların hiçbiri bu tür yerlere giremiyor. Bir fobi ve kaygı bozukluğu olan sorun daha çok evhamlı annelerin çocuklarında ortaya çıkıyor.

Kapalı alan korkusu klostrofobi

Asan­sö­re bi­ne­mez­ler, tü­nel­den ge­çe­mez­ler, bo­ğa­zı sı­kan kra­vat ta­ka­maz­lar, bir yer­de ki­lit­li kal­mak­tan kor­kar, ne­fes ala­ma­dık­la­rı­nı dü­şü­nür­ler. Sa­yı­la­rı azım­san­ma­ya­cak ka­dar olan klos­tro­fo­bik­ler için hayat çoğu zaman çekilmez oluyor. Has­ta­lı­ğın te­da­vi­si­nin müm­kün ol­du­ğu­nu vur­gu­la­yan Üs­kü­dar Üni­ver­si­te­si Psi­ki­yat­ri Uz­ma­nı Yrd. Doç. Dr. Uğur Ha­tı­loğ­lu klos­tro­fo­bi­ye iliş­kin so­ru­la­rı­mı­zı de­ğer­len­dir­di.

Nedir klostrofobi?

Ka­pa­lı alan kor­ku­su her­kes­te ola­bi­lir. Dar alan­lar­da ka­la­ma­ma gi­bi de ken­di­ni gös­te­re­bi­lir. Has­ta­lık ola­rak tanım­la­ma­ya­bil­me­miz için ba­zı kri­ter­le­rin ol­ma­sı ge­re­kir. Her ka­pa­lı alan­dan kor­ka­nı has­ta ola­rak ta­nım­la­mak doğru de­ğil.

Klostrofobi belirtileri nelerdir?

Ki­şi ken­di­ni bo­ğu­lu­yor gi­bi his­se­der, çar­pın­tı, ter­le­me, ba­yı­la­cak his­si ve baş dön­me­si ya­şar. Pa­nik be­lir­ti­le­riy­le or­taya çık­ma­sı has­ta­lık için ayı­rı­cı olur. Ki­şi bu du­ru­mun bir­kaç ke­re ba­şı­na gel­me­siy­le kor­ku ya­şar ve ay­nı dav­ra­nış­tan ka­çın­ma­ya baş­lar. Her za­man bir er­te­le­me, al­ter­na­tif bul­ma ara­yı­şı­na gi­rer.

Ço­cukken ya­şa­nan trav­ma­tik bir olay klos­tro­fo­bi­ye ne­den olur mu?

Evet olur. Ki­şi­le­rin böy­le ra­hat­sız­lık­la­rı da­ha çok be­yin MR’­ı çe­kil­me, yük­sek yer­de otu­ra­ma­ma du­rum­la­rın­da or­ta­ya çı­kı­yor. Ki­şi du­ru­mun ki­şi­sel özel­li­ğin­den kay­nak­lan­dı­ğı­nı dü­şü­ne­rek ya­şamı­nı ona gö­re plan­lı­yor. As­lın­da bu bir fobi, kay­gı bo­zuk­lu­ğu­dur. Bu kor­ku ço­cuk­luk­tan baş­lı­yor. Bir­den bi­re or­ta­ya çık­mı­yor. Bir yer­ler­de ka­pa­lı, ki­lit­li kalma gi­bi hi­kâ­ye­le­ri var bu ki­şi­le­rin. An­ne ba­ba­la­rı çok ev­ham­lı olan ve bir yer­de kit­li kal­ma ya­şan­tı­sı olan ki­şi­ler­de gö­rül­me sık­lı­ğı da­ha faz­la.

Bu ki­şi­ler her tür­lü ka­pa­lı ala­na gir­mek­ten çe­ki­nir­ler mi?

Asan­sör, top­lu ta­şı­ma araç­la­rı, si­ne­ma, sı­nıf­lar, evin ba­zı kı­sım­la­rı gi­bi yer­ler­de ra­hat­sız­lık du­ya­bi­lir­ler. Bu ki­şi­ler da­ha çok çı­kı­şa ya­kın yer­le­ri ter­cih eder. Si­ne­ma sa­lon­la­rın­da bi­let­le­ri ka­pı­ya, çı­kı­şa ya­kın yer­ler olur. Yan­la­rın­da biri­le­ri­ni gö­tü­rür­ler. Gü­ven­lik ara­yı­cı dav­ra­nış­ta bu­lu­nur­lar. Gü­ven­lik eş­ya­la­rı ta­şır­lar. Ör­ne­ğin bir şi­şe su, ne­fes açıcı, men­dil ya da bir ki­şi alır­lar.

Han­gi du­rum­da ilaç te­da­vi­si şart?

Pa­nikatak­lar ha­ya­tın vaz­ge­çil­me­zi ol­duy­sa, ki­şi hiç­bir şe­kil­de ka­pa­lı ala­na gi­re­mi­yor­sa, gü­nü azap gi­bi ge­çi­yor­sa ve de ar­ka­daş­la­rıy­la plan ya­pa­mı­yor­sa ki­şi­nin ya­şam ka­li­te­si dü­şe­cek­tir. Bu du­rum­da te­da­vi ka­çı­nıl­maz.

Üzerine giderek geçer mi?

Kor­ku ve kay­gı­nın üze­ri­ne gi­di­le­bi­lir. Ör­ne­ğin metro kul­la­na­ma­yan bi­ri­nin bir­den metro kul­lan­ma­sı doğ­ru ol­maz. Adım adım bu ko­nu­da du­yar­sız­laş­mak ge­re­ki­yor. Ön­ce­sin­de da­ha kı­sa tü­nel­ler­den ge­çi­le­bi­lir. Ben bu­ra­dan çı­ka­mazsam, bo­ğu­lur­sam…vs. Ak­si hal­de bir­den kor­ku­nun üze­ri­ne gi­di­lir­se trav­ma­ya dön­me ris­ki var­dır ve gi­de­rek de tab­lo ağır­la­şa­bi­lir. Ben­zer du­rum­lar­la kar­şı­laş­tık­ça kor­ku da­ha da pe­ki­şe­bi­lir. Ve kor­ku o ki­şi­nin ya­nın­da ar­ka­daş gi­bi ka­lır.

Bir cevap yazın

klostrofobi,