Diyabet aslında zamanında tedavi gerektiren bir sorun

Her yıl görülme sıklığı katlanarak artan diyabet, önlenmesi, zamanında tedavi altına alınması, bilinçlendirilmesi gereken önemli bir hastalık haline geldi.

Diyabet aslında zamanında tedavi gerektiren bir sorun

Diyabet hastalarına uygun yeterli ve gerekli eğitim verilmesi şart. Oysa diyabete yönelik eğitimde doğru bilinen yanlışlarla karşılaşıyoruz. Kadıköy Florence Nightingale Hastanesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Haluk Sargın diyabette doğru bilinen yanlışları açıkladı.

Özel­lik­le bü­yük şe­hir­ler­de ula­şım zor­luk­la­rı se­be­biy­le yol için aşı­rı za­man kay­bı, eko­no­mik, sos­yal ve çev­re­sel fak­tör­le­rin olum­suz­lu­ğu spo­ra va­kit ayı­ra­ma­ma, atış­tır­ma­ya yö­ne­lik sağ­lık­sız gı­da alı­mı, tek yön­lü bes­len­me bi­çi­mi obe­zi­te­yi dün­ya ça­pın­da ve ül­ke­miz­de ade­ta pat­lat­tı. Sağ­lık­sız bes­len­me, ha­re­ket­siz­lik ki­lo alı­mı­na yol aç­mak­ta ki­lo alı­mı da bil­has­sa Tip 2 di­ya­be­te se­bep ol­mak­ta­dır. Bu ma­jör un­sur olan obe­zi­te se­be­biy­le Dİ­YA­OBE­Zİ­TE di­ye bir ta­bir de or­ta­ya atıl­mış­tır. Bü­tün bu tab­lo­nun bi­ze ver­di­ği en önem­li me­saj di­ya­bet, di­ya­bet ön­ce­si ve obe­zi­te has­ta­la­rı­nın bi­linç­len­di­ril­me­si ge­rek­ti­ği ger­çe­ği­ni gös­ter­mek­te­dir.

DİYABET HAKKINDA YAN­LIŞ­LAR VE DOĞ­RU­LAR

Di­ya­bet çok şe­ker yi­yen in­san­lar­da gö­rü­len bir ra­hat­sız­lık­tır!

Bu dü­şün­ce ta­ma­men yan­lış olup çok şe­ker ye­me yük­sek ka­lo­ri alı­mı­na se­bep ol­mak­ta obe­zi­te­ye se­bep ol­mak­ta ge­ne­tik yat­kın­lı­ğı olan ki­şi­ler­de di­ya­be­tin olu­şu­mu­na ze­min ha­zır­la­mak­ta­dır.

İn­sü­lin ba­ğım­lı­lık ya­pan bir ilaç­tır

İn­sü­lin ilaç de­ğil ek­sik olan bün­ye­ye dı­şar­ıdan ve­ri­len tak­vi­ye hor­mon­dur. Vü­cu­dun ih­ti­yaç duy­ma­sın­dan kay­nak­la­nır. Ka­ti­yen ba­ğım­lı­lık yap­maz.

İn­sü­lin şiş­man­la­tır

Eg­zer­siz ve di­ye­ti­ne dik­kat eden has­ta­lar­da in­sü­lin ki­lo yap­maz. İn­sü­lin di­ren­ci se­be­biy­le iş­tah ar­tı­şı olan has­ta­lar­da in­sü­lin di­ren­ci­ni kı­ran hap­lar­la kom­bi­nas­yon­lar ya­pı­la­rak iş­tah ar­tı­şı en­gel­le­ne­bi­lir.

Tar­çın ve li­mon kan şe­ke­ri­ni dü­şü­rür

Bi­lim­sel kar­şı­lı­ğı ol­ma­yan is­pat­lan­ma­mış söy­len­ti­ler­dir bun­lar.

Di­ya­bet yaş­lan­dı­rır

Bu gö­rüş­ de ta­ma­mıy­la yan­lış­tır. İlaç, di­yet ve eg­zer­siz in­sü­lin uy­gu­la­yan has­ta­lar­da bir so­run gö­rül­me­miş­tir. Tip 1 Di­ya­bet olup iyi kan şe­ke­ri se­vi­ye­si ya­ka­la­na­ma­mış­sa ge­liş­me ge­ri­li­ği ola­bil­mek­te, yi­ne iyi kan şe­ke­ri dü­ze­yi ya­ka­la­na­ma­mış Tip 2 di­ya­bet­li has­ta­lar­da ya­şam ka­li­te­si azal­ır di­ya­be­tin komp­li­kas­yo­nu­na bağ­lı mağ­du­ri­yet­ler or­ta­ya çık­ar.

DİYABET HASTASI SPOR YAPAMAZ

Son de­re­ce yan­lış bir bil­gi. Bi­la­kis spor yap­ma­sı öne­ri­lir. Spor ön­ce­si ve son­ra­sı kan şe­ke­ri­ne ba­ka­rak ge­re­kir­se bir ara öğün ila­ve ede­bi­lir. Aç­ken (bil­has­sa sa­bah) spor yap­mak sa­kın­ca­lı olur. Hi­pog­li­se­mi ris­ki ar­tar. Ke­sin­lik­le doğ­ru de­ğil­dir. Ay­rı­ca is­tik­rar­lı spor ya­pan­lar­da in­sü­li­ne olan ih­ti­yaç aza­lır, in­sü­lin di­ren­ci mi­ni­ma­li­ze edi­lir.

Di­ya­be­tik­ler ço­cuk sa­hi­bi ola­maz

Bu da ger­çek dı­şı bir bil­gi­dir. Kan şe­ke­ri dü­ze­yi iyi ise üç ay­lık or­ta­la­ma HbA1c re­fe­rans ara­lık­lar­da ise ga­yet sağ­lık­lı ço­cuk sa­hi­bi olu­nur do­ğum ya­pı­la­bi­lir. Er­kek­ler­de iyi kan şe­ke­ri se­vi­ye­si cin­sel fonk­si­yon bo­zuk­lu­ğu gö­rül­me­si­ne ma­ni ola­ca­ğın­dan sağ­lık­lı bir cin­sel ya­şam ve ço­cuk sa­hi­bi ol­ma ye­te­ne­ği­ korunur.

DİYABETLİLER SİNİRLİ OLUR

Hi­pog­li­se­mi de­di­ği­miz kan şe­ke­ri dü­şük­lü­ğün­de rast­la­dı­ğı­mız bir du­rum­dur. İlaç ve di­yet uyu­mu sağ­lan­dı­ğın­da bu tür bir ya­kın­ma ol­maz.

Di­yabet cinsel hayatı bitirir

İyi yö­ne­til­me­yen ve yük­sek kan şe­ke­ri se­vi­ye­siy­le sey­re­den has­ta­lar­da cin­sel ha­ya­tı olum­suz et­ki­ler. Dik­kat edil­di­ği tak­tir­de sağ­lık­lı bir cin­sel ha­yat müm­kün­dür.

Di­ye­tis­ye­ne baş­vur­ma­dan di­yet uy­gu­la­ya­bi­li­rim

Di­ya­bet has­ta­la­rı di­ya­bet has­ta­la­rı­na özel ki­şi­sel özel­lik­le­ri de dik­ka­te alı­na­cak şe­kil­de özel spe­si­fik bir di­yet prog­ramı­na di­ye­tis­yen eş­li­ğin­de mu­hak­kak baş­la­ma­lı ve sür­dür­me­li­dir.

DİYABET ORGAN HASARI YAPAR

İn­sü­lin te­da­vi­si böb­rek ve göz­le­re za­rar ve­rir kör­lü­ğe se­bep olur

Ta­ma­mıy­la ger­çek dı­şı­dır. Bi­la­kis iyi re­gü­le ola­ma­mış di­ya­bet­li­ler kalp da­mar has­ta­lı­ğı­nın ya­nı sı­ra ağır böb­rek ha­sarı so­nu­cu böb­rek yet­mez­li­ği ve di­ya­liz, göz­ler­de ka­na­ma­lar ve kör­lük akı­be­tiy­le kar­şı­la­şır­lar.

Di­ya­bet bu­la­şı­cıdır

Kro­nik ve me­ta­bo­lik bir has­ta­lık­tır. Bu­la­şı­cı özel­li­ği yok­tur. Ka­lıt­sal özel­li­ği var­dır.

Di­ya­betliler göz rahatsızlığı yoksa göz doktoruna gitmemelidir

Diyabet göz, böb­rek ve kalp da­mar açı­sın­dan he­def or­gan ha­sa­rı ya­pan has­ta­lık­tır.

Tip 1 di­ya­be­tik­ler­de ta­nı­dan 5 yıl son­ra Tip 2 di­ya­be­tik­ler­de ta­nı ko­nul­du­ğun­da göz ve böb­rek kon­trol­le­ri ya­pıl­ma­lıdır. Son­ra da her yıl göz di­bi mu­aye­ne­le­ri tek­rar­lan­ma­lı­dır.

EKŞİ MEYVEDE AZ ŞEKER OLUR

Şiş­man has­ta­lar mu­hak­kak di­ya­bet olur­lar

Obez ve faz­la ki­lo­lu ol­mak di­ya­bet ris­ki­ni ar­tı­rır. An­cak bu has­ta­la­rın mu­hak­kak di­ya­bet ola­ca­ğı an­la­mı­na gel­mez. Tip 2 di­ya­bet olup obez ol­ma­yan çok sa­yı­da has­ta var­dır. Ge­nel­le­me doğ­ru de­ğil­dir.

Di­ya­bet cid­di bir has­ta­lık de­ğil­dir

Di­ya­bet kö­tü yö­ne­ti­lir ve­ya has­ta uyum­suz­lu­ğu olup kan şe­ke­ri yük­sek sey­re­den bir hal alın­ca cid­den ür­kü­tü­cü ve akı­be­ti hiç de iyi ol­ma­yan bir has­ta­lık­tır. Ya­vaş ve ezi­yet­li bir ölüm sü­re­ci­ne se­bep olur. En sık kalp da­mar has­ta­lık­la­rı, felç, böb­rek yet­mez­li­ği, göz has­ta­lık­la­rı so­nu­cu gör­me kay­bı ve kör­lük baş­lı­ca­la­rı­dır.

Ek­şi mey­ve­ler­de da­ha az şe­ker bu­lu­nur

Tat­lı ve ek­şi mey­ve­nin içer­di­ği şe­ker mik­ta­rı ay­nı­dır. Mey­ve­ler ol­gun­laş­tık­ça için­de­ki şe­ker mik­ta­rı ar­tar emi­li­mi hızla­nır. Bu se­bep­le ar­mut, muz, şef­ta­li, ka­yı­sı gi­bi mey­ve­le­rin yu­mu­şak ve su­lu ol­du­ğu dö­nem­de ye­nil­me­me­si ve­ya da­ha sert olan­la­rı ter­cih edil­me­li­dir.

DİYABETLİLER ÇİKOLATA, TATLI YİYEBİLİR Mİ?

Ailede şeker hastalığı varsa ben de muhakkak şeker hastası olurum

Tip 1 diyabetin ailevi geçişi seyrektir, Tip 2 diyabetin de ailevi geçiş oranı daha fazladır.

Yaşam tarzı değişiklikleri (yeme içme) disiplini ve egzersiz uygulamalarıyla gerekirse insülin etkisini artırıcı ilaçlarla diyabetin gidişi durdurulur veya geciktirilir.

Diyabet hastası ekmek, patates, makarna yiyemez

Diyabetik hastalar nişasta tüketebilir. Ancak alınan gıdanın miktarına dikkat etmek gerekir.

Diyabetik olmayan hastalara da önerildiği üzere kepekli ürünler tercih edilmelidir.

Diyabet hastaları tatlı ve çikolata yiyemez

Egzersiz ve diyet uyumu olan hastalar zaman zaman ölçülü bir oranda bu gıdaları tüketebilirler.

Bir cevap yazın

Diyabet, Diyabet tedavisi, şe­ker has­ta­lı­ğı,